Terapia EMDR opiera się na protokole ośmiu faz i polega na przetwarzaniu wspomnień przy użyciu stymulacji bilateralnej. Proces zawsze zaczyna się od oceny gotowości pacjenta oraz budowania silnego poczucia bezpieczeństwa. W kolejnych etapach specjalista pomaga zintegrować trudne doświadczenia tak, aby przestały one wywoływać gwałtowne reakcje.
Przed pierwszą sesją terapeuta zbiera szczegółową historię objawów i weryfikuje zasoby pacjenta. Rozmowa dotyczy dotychczasowych doświadczeń, nasilenia zgłaszanych trudności oraz konkretnych sytuacji wywołujących niepokój. Ważne jest rozpoznanie istniejących już mechanizmów radzenia sobie ze stresem. W naszej praktyce, planując leczenie emdr, zwykle rozpoczynamy proces od dokładnej oceny stanu psychicznego. Etap przygotowawczy obejmuje naukę skutecznych technik stabilizacji emocjonalnej. Pacjent ćwiczy między innymi tworzenie mentalnego bezpiecznego miejsca. Opanowanie tych narzędzi pozwala na szybki powrót do stanu równowagi podczas ewentualnych kryzysów w gabinecie. Specjalista wyjaśnia też szczegółowo cały mechanizm działania naprzemiennych bodźców. Pierwsza sesja przetwarzania rozpoczyna się od precyzyjnego wyboru konkretnego wspomnienia. Pacjent skupia się na obrazie, negatywnym przekonaniu oraz doznaniach płynących bezpośrednio z ciała. Specjalista wprowadza następnie stymulację bilateralną. Przyjmuje ona najczęściej formę ruchów oczu podążających za dłonią lub odpowiednich dźwięków w słuchawkach. Pojedyncza seria bodźców trwa zwykle od 20 do 60 sekund, po czym następuje krótka przerwa. Po każdym zestawie osoba w gabinecie raportuje pojawiające się myśli, emocje lub napięcia fizyczne. Częstym zjawiskiem jest odczucie bardzo intensywnej pracy umysłu czy zmęczenie narządu wzroku. Wymienione doznania mają jednak charakter przejściowy i stopniowo słabną wraz z upływem czasu. Głównym celem stymulacji bilateralnej jest zmniejszenie żywości oraz ładunku emocjonalnego trudnego wspomnienia. Według niektórych hipotez naukowych, mózg przetwarza te informacje w sposób przypominający naturalne mechanizmy fazy REM snu. Trudne emocje nierzadko powracają falami. Początkowo bywają bardzo silne, jednak z czasem tracą na intensywności, ulegając stopniowemu wyciszeniu. Cały proces nie polega na całkowitym wymazaniu wydarzenia z pamięci. Zmianie ulega wyłącznie jego bieżące znaczenie dla funkcjonowania danej osoby. Ostatecznie dawne przekonanie o stałym zagrożeniu zastępuje poczucie bezpieczeństwa i świadomość minionego czasu. Bezpośrednio po zakończeniu przetwarzania często pojawia się uczucie silnego zmęczenia, intensywniejsze sny lub chwilowe wahania nastroju. Czas utrzymywania się tych objawów pozostaje kwestią mocno indywidualną. Stanowią one wynik pracy układu nerwowego i u większości osób dość szybko samoistnie ustępują. Zdecydowanym sygnałem przeciążenia jest utrzymywanie się silnego lęku lub nagłe trudności z codziennym funkcjonowaniem. Jeśli po spotkaniu pojawiają się myśli samobójcze, należy niezwłocznie skontaktować się z telefonem zaufania, pomocą kryzysową lub lekarzem psychiatrą. Warto na bieżąco omawiać ze swoim terapeutą wszelkie nietypowe reakcje organizmu. Złożona trauma lub mocno niestabilny stan emocjonalny wymagają na początku wydłużenia faz stabilizacji. Dopiero po uzyskaniu odpowiedniego poziomu samoregulacji, przechodzi się do bezpośredniego przepracowywania przeszłości. Proces ten bywa z powodzeniem łączony z innymi nurtami psychoterapii. Wsparcie farmakologiczne ułatwia czasem wyciszenie najsilniejszych objawów somatycznych i fizjologicznych. W naszym Instytucie Zdrowia Mentalnego Tomasz Prosiński zawsze staramy się dostosować odpowiednią formę wsparcia psychiatrycznego lub psychologicznego do bieżących możliwości i potrzeb danej osoby. Szybkość pracy jest ściśle powiązana z naturą przepracowywanego doświadczenia. Pojedyncze wydarzenie uogólniając wymaga mniejszej liczby spotkań niż trauma o charakterze złożonym. Ogromne znaczenie przypisuje się poczuciu bezpieczeństwa zbudowanemu wcześniej w relacji ze specjalistą. Równie istotna pozostaje umiejętność samodzielnej regulacji napięcia pomiędzy poszczególnymi wizytami. Osoby potrafiące korzystać z wewnętrznych zasobów zazwyczaj szybciej osiągają równowagę. Pozwala to na sprawniejsze przechodzenie do pracy nad kolejnymi trudnymi wspomnieniami. Ostateczna gotowość do dalszych wyzwań zawsze wyznacza naturalny rytm wizyt. Wyraźny postęp objawia się przede wszystkim zmniejszeniem częstotliwości i siły intruzyjnych myśli. Równolegle obniża się codzienna wrażliwość na dotychczasowe wyzwalacze środowiskowe. Rutynowe sytuacje przestają wywoływać ogromne napięcie, a nocny wypoczynek staje się zauważalnie spokojniejszy. Jeśli takie pozytywne zmiany utrzymują się przez kilka tygodni, omawia się możliwość domknięcia pracy nad danym materiałem. Nawrót silnego stresu oznacza z kolei konieczność powrotu do technik relaksacyjnych i ugruntowujących. Jeśli odczuwasz długotrwałe skutki trudnych wydarzeń, warto rozważyć umówienie wstępnej konsultacji u specjalisty. Terapia EMDR zaczyna się od oceny gotowości, zebrania historii objawów i budowania zasobów stabilizujących. W trakcie sesji stosuje się stymulację bilateralną, a wspomnienia tracą ładunek emocjonalny stopniowo, często falami. Po spotkaniu typowe są zmęczenie i intensywniejsze sny, natomiast utrzymujący się lęk lub myśli samobójcze wymagają pilnego kontaktu ze specjalistą. Najpierw terapeuta ocenia gotowość pacjenta, zbiera historię objawów i sprawdza zasoby radzenia sobie ze stresem. Ważnym elementem jest też nauka technik stabilizacji emocjonalnej, które pomagają wrócić do równowagi między sesjami. Najczęściej pojawia się skupienie na wspomnieniu, naprzemienne ruchy gałek ocznych, a czasem dźwięki w słuchawkach. Pacjent może odczuwać napięcie w ciele, zmęczenie wzroku, silne emocje albo nagły strumień myśli, które zwykle mijają po przerwie. Nie, wspomnienie nie jest wymazywane. Zmienia się jego ładunek emocjonalny i bieżące znaczenie, dzięki czemu przestaje wywoływać tak silne reakcje lękowe lub somatyczne. Typowe są chwilowe zmęczenie, bardziej intensywne sny i przejściowe wahania nastroju. Zwykle ustępują samoistnie, bo są związane z pracą układu nerwowego. Pilna konsultacja jest potrzebna, gdy silny lęk utrzymuje się dłużej, pojawiają się wyraźne trudności w codziennym funkcjonowaniu albo występują myśli samobójcze. W takiej sytuacji trzeba skontaktować się z pomocą kryzysową, telefonem zaufania lub psychiatrą.Co dzieje się przed pierwszą sesją EMDR?
Jak przebiega pierwsza sesja ze stymulacją?
Co dzieje się z pamięcią podczas pracy?
Które reakcje po sesji wymagają uwagi?
Kiedy terapię łączy się z inną pomocą?
Od czego zależy tempo całego procesu?
Co zwiastuje postęp w codziennym życiu?
FAQ
Jak wygląda przygotowanie do leczenia EMDR?
Co pacjent może odczuwać podczas stymulacji bilateralnej?
Czy EMDR usuwa traumatyczne wspomnienie z pamięci?
Jakie objawy po sesji EMDR są typowe?
Kiedy po terapii EMDR trzeba pilnie skontaktować się ze specjalistą?
