Stres jest nieodzownym i bardzo potrzebnym elementem naszego życia. Związany jest on z biologiczną reakcją walki i ucieczki. Pozwala na bardzo szybką reakcję w obliczu pojawiającego się zagrożenia – organizm w mgnieniu oka ocenia czy lepiej będzie walczyć z intruzem, czy uciekać przed nim. W dzisiejszych czasach mechanizm ten jest nadal potrzebny. Stres bowiem powoduje zwiększone wydzielanie adrenaliny, szybsze bicie serca, zwiększone ciśnienie tętnicze i poziom cukru we krwi. Dzięki niemu zwiększa się wydajność naszego organizmu.

 

Stres mobilizuje nas do pracy i wysiłku, daje energię i siłę, aby zmierzyć się z problemem. Powoduje, że jesteśmy silniejsi, szybsi, mocniejsi i zdolniejsi do znacznie większego wysiłku niż wtedy, gdy jesteśmy spokojni. W krótkim przedziale czasowym wpływa korzystnie na nasz organizm, jednak gdy emocje opadną, czujemy się znacznie gorzej, a duże zmęczenie związane z eksploatacją naszych zasobów daje się we znaki. Jednak w normalnych warunkach organizm sam się regeneruje i wraca do równowagi. Gdy stres przedłuża się, stawiając nasz organizm w gotowości do walki lub ucieczki przez dłuższy czas, mogą pojawić się niekorzystne zmiany fizjologiczne i psychologiczne. Niestety szybkie tempo życia, postęp cywilizacji, zwiększające się wymagania i oczekiwania otoczenia względem jednostek i wiele innych czynników powoduje, że stres towarzyszy nam niemal przez cały czas, niezależnie od płci, wieku, statusu społecznego czy stanu zdrowia. Z chronicznymi skutkami stresu mierzą się także dzieci i młodzież każdego dnia. Dlatego stres jest obecnie przedmiotem badań wielu badaczy, w tym psychologów, psychoterapeutów i psychiatrów.

 

Jak przedłużający się, chroniczny stres wpływa na nasz organizm?

Najgroźniejszy dla naszego zdrowia jest stres, który nie powoduje nagłych i mocnych skoków adrenaliny, lecz plasuje się na niskim, stałym, ale zauważalnym poziomie i trwa przez cały czas. Przedłużający się stan podwyższonej gotowości organizmu do walki lub ucieczki, złe samopoczucie, nieustanne napięcie emocjonalne, pobudzenie i huśtawka nastrojów powodują, że organizm przestaje sobie radzić i zaczyna szwankować. Pierwsze symptomy chronicznego stresu zwykle są mało zauważalne i odczytywane jako zmęczenie, przemęczenie lub gorszy dzień. Tymczasem napięcie narasta pogarszając funkcjonowanie naszego organizmu. Jakie są psychologiczne i fizjologiczne symptomy stresu?

Psychologiczne objawy stresu:

  • nagromadzenie się nieprzyjemnych emocji,
  • huśtawka nastrojów,
  • napięcie emocjonalne,
  • skupianie się na sobie, na swoich problemach, brak dostrzegania problemów innych,
  • gorsze samopoczucie,
  • drażliwość,
  • bezsenność,
  • zaburzenia emocjonalne,
  • kłótliwość,
  • nerwica,
  • agresja, zachowania agresywne i autoagresywne,
  • choroby psychiczne, w tym depresja, dwubiegunowe zaburzenia afektywne itp.

Fizjologiczne objawy stresu:

  • kołatanie serca,
  • bóle brzucha,
  • bóle głowy,
  • bezsenność,
  • bóle w klatce piersiowej,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • wrzody żołądka,
  • niestrawności, problemy gastryczne,
  • tycie (spowodowane zajadaniem stresu) lub chudnięcie (spowodowane obniżonym łaknieniem),
  • napięcie mięśniowe,
  • stany zapalne itp.

Zmiany te są odwracalne, jeśli zadbamy o spokój i regenerację naszego organizmu. Jednak nieustanie utrzymujący się stres o dużym natężeniu może przyczyniać się do wielu przewlekłych chorób, w tym takich, które zagrażają naszemu życiu, jak np.

  • zawał serca,
  • udar mózgu,
  • różnego typu nowotwory.

Stres a ciąża

Stres związany z aktualną sytuacją w rodzinie, zajściem w ciążę, przygotowaniem się do pojawienia się nowego członka rodziny, konflikty w rodzinie, w miejscu pracy i hormonalna huśtawka nastrojów mogą być bardzo niebezpieczne dla kobiet w ciąży - zarówno dla samej matki, jak i dla rozwijającego się płodu. W wyniku stresu może bowiem pojawić się wiele komplikacji podczas przebiegu ciąży, może dojść nawet do zagrożenia dla zdrowia i życia dziecka. Warto zatem mieć na uwadze, że stres u kobiet w ciąży jest bardzo niebezpieczny.

 

Przedłużający się stres, rozdrażnienie, napięcie emocjonalne powoduje, że jesteśmy bardziej skłonni do kłótni, mamy mniej cierpliwości, skupiamy się bardziej na sobie i nie dostrzegamy problemów innych osób. Jesteśmy też przemęczeni, niezadowoleni, źli i czujemy, że mamy wszystkiego dosyć. Niewątpliwie utrudnia to nam codzienne funkcjonowanie. Odbija się także na naszej sytuacji rodzinnej i zawodowej. Sprawia, że cierpimy nie tylko my, ale także nasze otoczenie – rodzina, przyjaciele, znajomi, współpracownicy i wszyscy inni dookoła. Chroniczny stres wiąże się także z intensyfikacją złego samopoczucia, nerwicą, depresją, zaburzeniami gospodarki hormonalnej i wieloma innymi chorobami. Dlatego bardzo ważne jest, aby przerwać tę samonapędzającą się pętlę. Pomocna może okazać się psychoterapia i leczenie farmakologiczne. Obie te metody wdrożone jednocześnie, w połączeniu z relaksacją, aktywnością fizyczną i realizacją naszych hobby niewątpliwie pomogą naszemu organizmowi powrócić do stanu równowagi i uwolnić się od cierpienia.