Hejt internetowy to jedno z najczęstszych i najbardziej szkodliwych zjawisk współczesnej komunikacji online. Pojawia się w komentarzach, wiadomościach i postach. Aż 2 na 3 osoby mają regularny kontakt z treściami hejterskimi, a nawet 41% badanych Amerykanów doświadczyło jakiejś formy internetowego prześladowania na własnej skórze. To poważny problem, który dotyka także dzieci i młodzieży. Kto stoi za hejtem? Dlaczego hejtuje? I jak możemy reagować, kiedy nasze dziecko stanie się ofiarą?
Według definicji, internetowy hejt odnosi się do działań w cyberprzestrzeni. To forma agresji słownej lub emocjonalnej, polegająca na celowym poniżaniu, ośmieszaniu, zastraszaniu lub obrażaniu innych osób poprzez komentarze, wiadomości, memy czy publikowanie kompromitujących treści. Jego celem jest wyrządzenie szkody – emocjonalnej, społecznej lub wizerunkowej. Nazwa tego zjawiska pochodzi od angielskiego słowa “hate”, oznaczającego nienawiść. Hejt celowany bywa nie tylko w stronę jednostek, ale też w stronę całych grup społecznych – na przykład z powodu ich płci, wyznania czy orientacji seksualnej. Hejterskie treści publikowane i rozprzestrzeniane są w internecie, od komunikatorów takich jak WhatsApp czy Messenger, poprzez portale społecznościowe jak Facebook czy Instagram, po platformy jak Twitch czy YouTube 13% Polaków przyznaje się do zamieszczania hejterskich komentarzy w internecie. Częściej hejtują mężczyźni (16%), niż kobiety (8%). Hejterem może być każdy. Zarówno uczeń z dobrymi ocenami, jak kolega z ostatniej ławki albo ta starsza koleżanka, która często spóźnia się do szkoły. I choć zapewne trudno to sobie wyobrazić, hejterem może być także twoje dziecko. Jedną z głównych motywacji do hejtowania może być chęć zyskania uwagi i aprobaty od grupy. W tym układzie nie chodzi o dopieczenie ofierze. To samonapędzająca się machina. Kiedy sprawca dostaje to, czego pragnął, czyli poklask, może stawać się jeszcze bardziej zaciekły w wyrażaniu swoich obraźliwych poglądów. To hipoteza, jaką wysnuwa Joseph Walter, autor książki “Emotions in the Digital World: Exploring Affective Experience and Expression in Online Interactions”. Motywować do hejtowania mogą też zazdrość, niezadowolenie z własnego życia, anonimowość i bezkarność wynikająca ze specyfiki internetu, brak tolerancji na inność czy po prostu chęć rozrywki i zabawy. Jeśli hejterem jest dziecko lub nastolatek, warto zastanowić się, czy w ten sposób nie odreagowuje trudności doświadczanych w szkole czy w domu. I jeśli tak jest, zaopiekować jego potrzeby i zaoferować mu niezbędne wsparcie, które pomoże mu w zdrowy sposób przepracować problemy, które popchnęły go do hejtowania. Ofiarami hejtu w internecie często stają się osoby w jakiś sposób słabsze, odstające od grupy. W środowisku szkolnym mogą to być dzieci, które trzymają się na uboczu, nie mają zbyt wielu kolegów ani koleżanek. Nie są zapraszane na spotkania, same też nie przyprowadzają gości do domu. Mogą być wycofane, niepewne. To właśnie one stanowią najłatwiejszy cel dla sprawców hejtu. Dzisiaj, kiedy telefony z łączem internetowym są stałym towarzyszem codziennego życia, trudno jest im się ochronić przed atakami również poza szkołą. Współczesne ofiary hejtu nieustannie narażone są na negatywne komentarze i bolesne komunikaty w swoim kierunku. Depresja, izolacja, paranoja, lęki społeczne, zwątpienie w siebie, samotność, utrata pewności siebie, pogorszenie relacji z rodziną… To tylko część problemów, z jakimi mogą zmagać się osoby wyeksponowane na hejt w internecie. Doświadczenia te mogą dotyczyć zarówno ofiar hejtu, jak i obserwatorów tej formy przemocy. Bo powinniśmy wyrazić to jasno: internetowy hejt jest formą przemocy. Jeśli Twoje dziecko doświadcza hejtu, najważniejsze jest, by reagować spokojnie i z empatią. Nie oceniaj, nie bagatelizuj problemu. Nie sugeruj, że to ofiara jest winna („a może coś zrobiłeś?”). Wysłuchaj dziecka i zapewnij je, że nie jest ze swoim problemem samo, że jesteś obok. Pomóż nazwać emocje (np. złość, smutek, lęk). Wspólnie zastanówcie się, co można zrobić: zablokować hejtera w mediach społecznościowych, porozmawiać z nauczycielem lub psychologiem szkolnym. Nie zachęcaj do podejmowania odwetu. Wytłumacz, że reakcja agresją tylko wzmacnia sprawcę. Spróbuj wzmocnić poczucie wartości dziecka, tłumacząc, że hejt nie definiuje tego, kim jest. Jeśli hejt nie ustaje lub znacząco wpływa na pogorszenie samopoczucie, poszukaj profesjonalnego wsparcia. Umów wizytę do psychologa. Zaproponuj spotkanie z pedagogiem szkolnym. Jeśli odkryłeś, że to Twoje dziecko hejtuje innych, potraktuj to nie jako powód do wstydu, lecz sygnał, że może potrzebować wsparcia i rozmowy. Zamiast kar i moralizowania, zacznij od spokojnego dialogu. Pomóż mu zrozumieć konsekwencje hejtu. Wytłumacz, że hejtując, naraża zdrowie osoby, która jest jego cele ataków. Unikaj etykietek („jesteś złym dzieckiem”). Wspólnie ustalcie, jak można naprawić sytuację – np. oferując ofierze przeprosiny, biorąc udział w zajęciach z rozumienia emocji.... Jeśli zachowania się powtarzają lub są nasilone, poszukaj dla swojego dziecka profesjonalnego wsparcia w postaci psychologa dziecięcego czy opieki pedagoga szkolnego. Źródła:
Co to jest hejt internetowy?
Kto jest sprawcą internetowego hejtu?
Dlaczego hejter hejtuje?
Ofiary hejtu. Kim są?
Jakie są skutki internetowego hejtu?
Moje dziecko doświadcza hejtu w internecie. Jak reagować.
Moje dziecko jest hejterem. Jak reagować.
